رب ازگیل یکی از همان چیزهایی است که وقتی اسمش را می‌شنوی یاد خانه‌های قدیمی و آشپزخانه‌های سنتی می‌افتی. این رب از میوه ازگیل درست می‌شود که خودش میوه‌ای ترش و کمی شیرین و گس است و توی مناطق شمالی ایران  به خصوص در گیلان زیاد پیدا می‌شود و نام ازگیل به همین منظور است یعنی میوه‌ای که از گیلان آمده است.

این میوه شکل گرد کوچکی دارد و وقتی رسیده باشد رنگش قرمز تیره می‌شود. طعم ازگیل خام گس است اما وقتی کاملا برسد شیرین می‌شود و می‌شود همینطور خورد. برای درست کردن رب باید ازگیل‌های رسیده را بردارند و بشورند و بعد بپزند تا نرم شوند و بعد له کنند و از صافی رد کنند تا پوست و هسته‌هایش جدا شود. این آب صاف شده را می‌ریزند روی حرارت و اجازه می‌دهند تا بجوشد و غلیظ شود. وقتی کاملا غلیظ شد یعنی رب آماده است.

فرآیند پخت رب ازگیل ساعت‌ها طول می‌کشد و باید دائم هم بزنی تا نسوزد. این کار خسته‌کننده است اما نتیجه‌اش یک رب خوشمزه و پر خاصیت است که ارزش این همه زحمت را دارد. رنگ رب باید قرمز تیره یا قهوه‌ای مایل به قرمز باشد و اگر رنگش سیاه یا سوخته باشد یعنی زیادی پخته شده یا سوخته. بوی رب ازگیل خوب باید بوی میوه ازگیل باشد نه بوی سوختگی یا فساد.

شیوه تشخیص کیفیت رب ازگیل

وقتی رب را با قاشق برمی‌داری باید ببینی که به آرامی بریزد و روان نباشد. اگر رب خیلی روان است یعنی آب اضافی بهش اضافه کردند یا کافی پخته نشده. رب خوب باید غلیظ باشد و روی قاشق بماند و کند بریزد. یک نکته دیگر طعم است که باید ترکیبی از ترش و شیرین باشد نه خیلی شیرین و نه خیلی ترش. اگر رب خیلی شیرین است یعنی شکر اضافه کردند و اگر خیلی ترش است یعنی ازگیل‌های نارس استفاده شده.

جایگاه رب ازگیل در طب سنتی

رب ازگیل توی طب سنتی ایرانی جایگاه خاصی داشته و می‌گفتند خواص زیادی دارد. یکی از استفاده‌های معروفش برای سرفه و گلودرد است. می‌گفتند اگر سرفه داری یک قاشق رب ازگیل با آب گرم بخور که گلو را نرم می‌کند و سرفه را آرام می‌کند. این حرف منطقی است چون ازگیل حاوی مواد مخاطی است که می‌تواند گلو را پوشش دهد و التهاب را کم کند. من خودم چند بار امتحان کردم و واقعا کمک کرد.

برای هضم غذا هم رب ازگیل استفاده می‌شد. می‌گفتند اگر معده‌ات سنگین است یک کمی رب ازگیل بخور که هضم را راحت می‌کند. ازگیل حاوی فیبر و اسیدهای ارگانیک است که به معده کمک می‌کند تا غذا را بهتر هضم کند. البته اگر معده حساس داری نباید زیاد بخوری چون ممکن است باعث ناراحتی معده بشود.

یکی دیگر از کاربردهای قدیمی رب ازگیل برای تقویت بدن بود. می‌گفتند رب ازگیل انرژی می‌دهد و برای ضعف بدن خوب است. این حرف تا حدی درست است چون رب ازگیل حاوی قندهای طبیعی و ویتامین‌هاست که می‌توانند به بدن انرژی بدهند.

ازگیل حاوی ویتامین ث و ویتامین آ و آهن است که برای بدن مفید هستند. ویتامین ث به سیستم ایمنی کمک می‌کند و ویتامین آ برای چشم و پوست خوب است. آهن هم برای خون مفید است و می‌تواند به جلوگیری از کم‌خونی کمک کند. البته مقدار این ویتامین‌ها توی رب کمتر از میوه تازه است چون در حین پخت بخشی از آن‌ها از بین می‌رود اما باز هم مقدار قابل توجهی باقی می‌ماند.

شیوه استفاده از رب ازگیل

رب ازگیل را می‌توان به روش‌های مختلفی استفاده کرد می‌توان رب ازگیل را حل کرد توی آب گرم و خورد مثل یک نوشیدنی. این روش برای سرفه و گلودرد خیلی استفاده می‌شود.

توی آشپزی هم می‌شود از رب ازگیل استفاده کرد. بعضی‌ها رب ازگیل را به خورش‌ها اضافه می‌کنند درست مثل رب انار که طعم ترش و شیرین به خورش می‌دهد. یا توی سس‌ها استفاده می‌کنند که سس را متفاوت و خاص می‌کند

نگهداری رب ازگیل کار سختی نیست اما باید دقت کرد. باید رب را توی بطری شیشه‌ای بریزی و درش را محکم ببندی. بهتر است توی یخچال نگه داری تا زودتر خراب نشود. اگر درش باز بماند یا توی جای گرم نگه داری ممکن است کپک بزند یا تخمیر بشود که دیگر قابل استفاده نیست. یک نکته دیگر این است که وقتی می‌خواهی از رب استفاده کنی با قاشق تمیز بردار تا آلودگی وارد رب نشود.

خرید رب ازگیل باکیفیت

تفاوت رب ازگیل خانگی با نمونه‌های تجاری توی همه چیزش پیداست. رب خانگی معمولا غلیظ‌تر است و طعم واقعی ازگیل را دارد بدون اینکه مواد افزودنی یا نگهدارنده داشته باشد. رب‌های تجاری ممکن است شکر اضافی یا رنگ مصنوعی یا مواد نگهدارنده داشته باشند که نه تنها طعم را تغییر می‌دهند بلکه خواص را هم کم می‌کنند. پس اگر می‌خواهی رب واقعی داشته باشی باید از منابع معتبر تهیه کنی.

قیمت رب ازگیل خانگی معمولا بالاتر از نمونه‌های تجاری است چون فرآیند تولیدش دستی و زمان‌بر است. میوه ازگیل هم خودش نسبتا گران است چون کم پیدا می‌شود و فقط فصلی است. اما این هزینه اضافی به خاطر کیفیت بالاتر و طعم بهتر است. یک بطری رب خوب می‌تواند ماه‌ها کافی باشد پس اگر قیمتش را تقسیم کنی می‌بینی چیز زیادی نیست.

برای اینکه رب ازگیل خوب بخری باید به چند نکته توجه کنی. اول اینکه ببینی محل تولیدش کجاست و آیا معتبر است یا نه. بهتر است از تولیدکننده‌های شناخته شده و با سابقه بخری تا مطمئن باشی که کیفیت دارد. دوم اینکه به تاریخ تولید و انقضا نگاه کنی و رب تازه بخری نه رب قدیمی. سوم اینکه رنگ و غلظت را بررسی کنی و اگر چیزی مشکوک بود نخری.

رب ازگیل را می‌توان با میوه‌های دیگر هم ترکیب کرد و رب مخلوط درست کرد. مثلا رب ازگیل با آلبالو که طعم جالبی دارد یا رب ازگیل با سیب که کمی ملایم‌تر می‌شود. این ترکیب‌ها می‌توانند طعم‌های جدیدی ایجاد کنند و برای کسانی که طعم خالص ازگیل را زیاد دوست ندارند مناسب باشند.

در کل رب ازگیل یک محصول سنتی و ارزشمند است که خواص زیادی دارد و می‌تواند هم برای سلامتی مفید باشد و هم برای لذت بردن. اگر هنوز امتحان نکردی پیشنهاد می‌کنم حتما امتحان کنی که طعم واقعی رب سنتی گیلانی چه چیزی است. فروشگاه مهراد ارکانیک رب ازگیل خانگی و باکیفیت را با بهترین قیمت و کیفیت عرضه می‌کند.