آلبالوی نیمه خشک

آلبالو در حالت تازه میوه‌ای است با رطوبت بالا، قند نسبتا متوسط و عمر کوتاه. وقتی این میوه را به صورت کامل خشک کنند، آلبالو خشکه یا آلبالوی خشک دست می‌آید که سفت است و طعمش متفاوت می‌شود. اما آلبالوی نیمه خشک یعنی آلبالویی که فرایند خشک شدن را تا نیمه طی کرده. رطوبتش به حدود ۲۰ تا ۳۵ درصد رسیده و بافتش نسبتا نرم و لطیف مانده است.

این محصول در ایران بیشتر در استان‌های شمالی مثل مازندران و گیلان تولید می‌شود، جایی که باغ ‌های آلبالو قدمت طولانی دارند و مردم از دیرباز با روش‌های نگهداری این میوه هستند در روستاهای شمال اگر بروی، هنوز هم می‌بینی که زن‌ها در تابستان آلبالوها و میوه های دیگر را روی توری‌های پارچه‌ای و سینی میریزند و زیر آفتاب ملایم می‌گذارند تا رطوبتشان کم شود.

آلبالوی نیمه خشک چگونه تولید می‌شود؟

روش سنتی تولید آلبالوی نیمه خشک کاملا ساده است. آلبالوهای رسیده و سالم را می‌چینند، با هسته یا بی هسته (هسته رامی‌گیرند، و بعد زیر آفتاب یا در سایه با جریان هوای خوب پهن می‌کنند. کلید اصلی در این روش کنترل دما و زمان است. اگر آفتاب خیلی تند باشد، پوست آلبالو ترک می‌خورد و بافت داخلی‌اش خراب می‌شود. اگر هوا مرطوب باشد، کپک می‌زند و اصلا به خشکی نمیرسد.

در روش صنعتی از خشک‌ کن‌های هوای گرم استفاده می‌شود که دما را روی محدوده مناسبی نگه میدارد این روش سریع‌تر است و کنترل بیشتری روی رطوبت نهایی دارد اما اگر دما بالا برود، ترکیبات مفید آلبالواز بین می‌رود و رنگ و ارزش تغذیه‌ای محصول پایین می‌آید.

خواص آلبالوی نیمه خشک

آلبالو اصلا از آن میوه‌هایی نیست که همه کس پسند نباشد هنوز هم در فصل تابستان جز میوه های پرفروش و همه پسند است، خیلی ها صورت میوه مصرف می‌کنند به همراه نمک، خیلی ها برای تهیه شربت و مربای هر سال مقدار زیادی آلبالو میخرند، بعضیا با آن ترشبجات درست می‌کنند، حتی غذایی شکیل به اسم آلبالوپلو هم در فصل تابستان خواهان زیادی دارد، اما چیزی بسیاری مپسندند آلبالو به عنوان خشکبار و تنقلات است، آلبالوی خشک و نیمه خشک.

آلبالوی نیمه خشک سرشار از آنتوسیانین است، همان رنگدانه‌های قرمز تیره که نقش ضدالتهابی قوی دارند. مطالعات نشان داده‌اند که مصرف منظم آلبالو می‌تواند سطح اسید اوریک خون را کاهش دهد و در کنترل نقرس کمک کننده باشد. علاوه بر این آلبالو منبع خوبی از ملاتونین است که یک هورمون تنظیم کننده خواب است.

(اینجا لازمه بگم که کسایی هم هستن آلبالو رو دم میکشن و میخورن و می‌خوان با خوردن چای آلبالو به جای قهوه از خستگی خلاص شن، متاسفانه آلبالوبا همه خواصش توی این قضیه این‌قدر‌ها هم معجزه‌گر نیست. ملاتونین آلبالو برای تنظیم ریتم خواب کمک می‌کنه، نه اینکه جای هشت ساعت خواب رو بگیره بهتره از چای های کافئین دار استفاده کنید.)

از نظر تغذیه‌ای آلبالوی نیمه خشک ویتامین C، ویتامین A، پتاسیم و منگنز دارد. چون آب آن تا حدی گرفته شده، تراکم این مواد در واحد وزن بیشتر از آلبالوی تازه است. با این حال قند آن هم به همین دلیل غلیظ‌تر است و کسانی که قند خون مشکل دارند باید در مصرفش احتیاط کنند.

چطور باکیفیت بودنش را بفهمیم؟

اینجا دیگر تجربه عملی حرف اول را می‌زند. وقتی در بازار یا فروشگاه آلبالوی نیمه خشک می‌خری، اول از همه به رنگ نگاه کن. آلبالوی نیمه خشک خوب باید رنگی بین قرمز تیره باید داشته باشد. اگر رنگش قهوه‌ای یا کدر شده، یا حرارت بیش از حد دیده یا کهنه است.

بافت دومین معیار است. آلبالوی نیمه خشک باید نرم و کمی انعطاف پذیر باشد، وقتی فشارش می‌دهی باید برگردد، مثل پوست دست یک آدم سالم. اگر سفت و شکننده بود یعنی بیش از حد خشک شده و دیگر نیمه خشک نیست. اگر چسبناک و خیس بود یعنی رطوبتش هنوز بالاست و احتمال کپک زدن وجود دارد.

بو هم مهم است. آلبالوی نیمه خشک خوب یک عطر ملایم ترش شیرین دارد. اگر بویی ناخوشایند، تخمیری یا شبیه به دارو داشت، احتمالا از مواد نگهدارنده شیمیایی بیش از حد استفاده شده یا محصول خراب است.

و آخر ، رنگ یکنواخت. آلبالوهایی که رنگ‌هایشان خیلی متفاوت است و بعضی تیره‌اند و بعضی روشن، نشان می‌دهد که در مراحل مختلف رسیدگی چیده شده‌اند.

نگهداری آلبالوی نیمه خشک:

یکی از اشتباهات رایج این است که آلبالوی نیمه خشک را توی جای نامناسب نگه می‌دارند. این محصول نه خشک است که بتوان مثل کشمش در دمای محیط برای ماه‌ها نگهش داشت، نه تازه است که بخواهد یخچال مداوم داشته باشد.

بهترین روش نگهداری آلبالوی نیمه خشک این است که آن را در ظرف دربسته، دور از نور مستقیم خورشید و در دمای پایین بین ۴ تا ۱۰ درجه نگه داریم. در این شرایط تا ۶ ماه قابل مصرف است. اگر می‌خواهی بیشتر نگهش داری، فریزر گزینه خوبی است، البته قبل از فریز باید مطمئن شوی که کاملا خشک است و ذرات رطوبت اضافه روی سطحش نمانده.

(من یه بار آلبالوی نیمه خشک را گذاشتم توی کابینت آشپزخونه کنار ادویه‌ها. دو هفته بعد یه کلنی کپک پیدا کردم!)

در بسته‌بندی‌های تجاری معمولا از گاز نیتروژن برای جلوگیری از اکسیداسیون استفاده می‌شود. در خانه می‌توانی از کیسه‌های زیپ دار هوا بگیر یا ظروف وکیوم استفاده کنی.

شیوه مصرف:

آلبالوی نیمه خشک، انعطاف قابل توجهی در مصرف دارد. ساده‌ترین راه این است که به عنوان میان وعده یا تنقلات مصرف شود اگر داخل آب هم خیس خورده شود جذاب می‌شود. در ترکیب با جو دوسر یک صبحانه مغذی می‌سازد.

یک نگاه کلی‌تر

آلبالوی نیمه خشک نه یک مد روز است نه یک خوارکی جدید که تازه کشف شده باشد. چیزی است که در فرهنگ تغذیه‌ای ایران همیشه بوده. همان چیزی که مادربزرگ‌ها توی کیسه‌های پارچه‌ای نگه می‌داشتند و برای زمستان کنار می‌گذاشتند، حالاهم با برندهای مختلف و با برچسب ها و باركدها و البته قیمت های بالا روی قفسه‌ی سوپرمارکت ها نشسته است  و ناگفته نماند فروشگاه خشکبار مهراد این محصول را با بهترین قیمت و کیفیت ممکن عرضه می‌کند.

خرید انواع خشکبار درجه یک