مویز ایرانی

مویز درشت ایرانی محصول خشک کردن انگورهای سیاه و درشت است، عمدتا از انگورهایی مثل انگور شاهانی یا عسگری. این انگورها هسته‌هایی دارند که گاهی به دو تا چهار دانه می‌رسد و همین هسته‌ها در طول فرآیند خشک شدن باقی می‌مانند. خلاف آنچه بعضی فکر می‌کنند، این هسته‌ها اتفاقا بخشی از خواص محصول را حمل می‌کنند. پوست انگور سیاه که حاوی آنتی‌اکسیدان‌های زیادی است، در مویز هم دیده می‌شود و طعمی متفاوت از کشمش بی‌دانه سفید به آن می‌دهد.

بیشترین تولید این نوع مویز در ایران مربوط به شهرستان ملایر در استان همدان است. این منطقه به خاطر آب‌وهوای کوهستانی، خاک مناسب و سابقه طولانی کشت انگور، از قدیم یکی از قطب‌های اصلی تولید این محصول بوده. کردستان هم در کنارش جایگاه مهمی دارد و مویزهای آن ناحیه به دلیل شرایط اقلیمی خاص، طعم و رنگ ویژه‌ای پیدا می‌کنند.

روش خشک کردن انگور روی کیفیت نهایی مویز ایرانی تاثیر عمیقی می‌گذارد. چهار روش اصلی وجود دارد: خشک کردن زیر نور مستقیم آفتاب، سایه خشک، تیزابی و صنعتی. روش سایه خشک در بین این‌ها ارجح‌ترین است چون انگور به آرامی و بدون تغییر رنگ شدید، رطوبتش را از دست می‌دهد و آنزیم‌های داخلش بهتر حفظ می‌شوند. مویزی که از این روش به دست می‌آید رنگی تیره‌تر و طعمی غنی‌تر دارد. روش تیزابی که برای سرعت بخشیدن به فرآیند از محلول‌های خاص استفاده می‌کند، محصولی تولید می‌کند که از نظر خواص ضعیف‌تر است. اگر دنبال کیفیت واقعی هستید این تفاوت را جدی بگیرید.

راهای تشخیص مویز ایرانی باکیفیت

تشخیص مویز با هسته درشت باکیفیت چند نکته دارد که باید به آن توجه شود البته من از تجربه خودم می‌گویم. اول رنگ: مویز ایرانی سایه خشک باید سیاه یا قهوه‌ای تیره باشد، نه خیلی روشن و نه کدر و مات. رنگ‌های خیلی یکدست و براق معمولا نشانه دستکاری یا استفاده از مواد اضافی است. دوم بافت: مویز ایرانی خوب نه آنقدر خشک است که ترد و شکننده باشد، نه آنقدر مرطوب که به هم بچسبد. گوشت آن باید کمی انعطاف داشته باشد. سوم بو: بوی طبیعی مویز ایرانی شیرین و ملایم است. هر بوی تندی که احساس کردید، از خیرش بگذرید.

حالا می‌رسیم به چیزی که شاید جذاب‌ترین بخش ماجرا باشد.

مویز با هسته از نظر ترکیبات مغذی غنی است. آهن دارد و این را بسیاری از مردم برای کم‌خونی می‌شناسند. پتاسیم آن به تنظیم فشار خون کمک می‌کند. آنتی‌اکسیدان‌هایی که در پوست سیاه‌رنگ آن وجود دارند با آسیب‌های سلولی مقابله می‌کنند. قند آن کند جذب می‌شود و به همین دلیل به بیماران دیابتی توصیه می‌شود که به جای شیرینی‌های معمول از آن استفاده کنند، البته با رعایت مقدار مصرف.

مویز در طب سنتی

طب سنتی ایران درباره مویز حرف‌های جالبی دارد همواره درباره مویز صحبت شده است. طبع آن را گرم و تر دانسته‌اند، یعنی برای افرادی که سرد مزاج هستند یا بدنشان در فصل سرما ضعیف‌تر می‌شود، مفید است. در منابع قدیمی طب سنتی آمده که بهترین نوع مویز آن است که درشت، پرگوشت باشد چون شیرینی بیشتری دارد و نفخ کمتری ایجاد می‌کند.

در طب سنتی مویز را برای تقویت کبد، تقویت معده، بهبود بینایی و تقویت کل سیستم ایمنی توصیه کرده‌اند. روزانه 21 دانه مویز، عدد عجیبی است ولی در روایاتی که از طب اسلامی باقی مانده، این مقدار برای رفع دردها و تقویت عمومی بدن پیشنهاد شده. مصرف منظم آن در دوران بارداری هم در منابع سنتی توصیه شده با این دید که بر کیفیت شیر مادر اثر مثبت دارد.

کاربرد مویز خیلی گسترده‌تر از آن چیزی است که فکرش را بکنید. در آشپزی ایرانی، از مصرف به جای قند همرا چای گرفته تا به عنوان میان وعده، مویز جای خود را دارد. بعضی‌ها آن را به همراه گردو میخورند، در ترکیب با گردو یا بادام یک میان‌وعده انرژی‌زای سریع می‌شود. من خودم ، چند بار امتحان کرده‌ام که صبح قبل از ورزش یک مشت مویز ایرانی بخورم. واقعا انرژی آرام و پایداری می‌دهد که با خوردن قند سریع قابل مقایسه نیست.

(البته یک کاربرد دیگر هم دارد از خوراکی هم خوب و مفید برای کودکان مدرسه‌ای است، خوردن مویز ایرانی می‌تواند هوشیاری دانش آموزان را بهبود ببخشید و ضعف و از گرسنگی‌ آن‌ها بکاهد)

نگهداری مویز با هسته  هم نکاتی دارد. بهترین شرایط نگهداری، جای خشک، خنک و دور از نور مستقیم است. ظرف دربسته شیشه‌ای یا پارچه‌ای بهتر از کیسه‌های پلاستیکی عمل می‌کنند چون رطوبت را بهتر مدیریت می‌کنند. در یخچال هم می‌توان نگه داشت که عمر آن را تا یک سال یا بیشتر طولانی می‌کند. اما اگر در هوای گرم و مرطوب نگه داشته شود، خیلی زود کپک می‌زند یا طعمش تغییر می‌کند.

یک چیزی که کمتر کسی می‌داند این است که ، مویز با هسته معمولا قند خون را بهتر از مویز بی‌دانه تنظیم می‌کند. دلیلش تفاوت در میزان فیبر و ترکیباتی است که در هسته و پوست وجود دارد.(پس اگر  هسته مویز را دوست نداشتید می‌توانید، تجدید نظر کنید) این به معنی آن نیست که می‌توان بدون محدودیت خورد، ولی در مقایسه با کشمش‌های معمول که قند بسیار بالاتری دارند، گزینه‌ای منطقی‌تر است.

از نظر ارزش غذایی، در هر صد گرم مویز تقریبا بین 280 تا 300 کیلوکالری انرژی وجود دارد. آهن آن به خصوص برای خانم‌هایی که کم‌خونی دارند مفید است. ویتامین‌های گروه B در آن دیده می‌شود که به عملکرد درست سیستم عصبی کمک می‌کنند. پتاسیم بالای آن هم برای سلامت قلب اثر مثبت دارد.

این محصول با همه سادگی ظاهری‌اش، ریشه‌ای عمیق در فرهنگ غذایی ایران دارد. از آجیل های مختلف گرفته تا استفاده به جای قند مویز با هسته درشت ایرانی همیشه جایی برای خودش پیدا کرده است.

اگر دنبال این محصول با کیفیت بالا و قیمت مناسب هستید، خشکبار مهراد این مویز ایرانی را با بهترین کیفیت و قیمت عرضه می‌کند.

خرید انواع خشکبار ایرانی با بهترین قیمت و کیفیت