توت خشک، آن چیزی که فکرش را نمی‌کنی

درخت توت، به خصوص نوع سفیدش، یکی از قدیمی‌ترین درختان است که ریشه‌اش به آسیا برمی‌گردد. برگ این درخت قرن‌هاست که غذای اصلی کرم ابریشم بوده و همین ارتباط، توت را به تاریخ ابریشم  گره زده. میوه‌اش اما داستان جداگانه‌ای دارد. فصل برداشت کوتاه است، معمولا اواخر بهار، و همین کوتاهی فصل بود که آدم‌ها را مجبور کرد یاد بگیرند آن را خشک کنند تا ماه‌ها بعد هم بتوانند از آن استفاده کنند.

فرایند خشک کردن توت در حالت سنتی ساده است اما ظریف. توت‌های رسیده را روی پارچه یا توری پهن می‌کنند، زیر آفتاب ملایم، دور از رطوبت. گرما باید یکنواخت باشد. اگر خشک شدن طول بکشد، توت سیاه می‌شود و کیفیتش پایین می‌آید. هرچه فرایند سریع‌تر انجام شود، رنگ و طعم بهتری باقی می‌ماند. در تولید صنعتی از خشک‌کن‌های صنعتی استفاده می‌شود که دما و جریان هوا را کنترل می‌کنند تا رنگ روشن و بافت مناسب حفظ شود.

حالا یک سوال مهم، چطور بفهمیم توت خشکی که می‌خریم با کیفیت است؟ رنگ اولین سرنخ است. توت خشک خوب باید روشن باشد، کرمی تا طلایی، نه قهوه‌ای تیره یا سیاه. بافتش باید کمی ترد باشد اما نه سفت مثل سنگ. اگر بین انگشت‌هایت فشار بدهی و مثل خاک پودر شود، یا برعکس چسبنده و مرطوب باشد، نشانه نگهداری نادرست است. بوی ترشیدگی یا کپک هم علامت خطر است. توت خشک درجه یک معمولا ذرات ریز نمی‌ریزد و شکل دانه را تا حدی حفظ کرده.

(همیشه یک اختلاف نظر بین دودسته افراد وجود دارد کشمش خورها با توت خشک خورها هردو مدعی هستند که این یکی از آن یکی بهتر است)

خواص توت خشک اعلاء

از نظر ترکیبات مغذی، توت خشک حاوی آهن، کلسیم، پتاسیم، منیزیم و مقادیر خوبی ویتامین C است. مواد آنتی‌اکسیدانی که رنگ‌دهنده توت هستند، از جمله ترکیباتی موسوم به آنتوسیانین، در حفظ سلامت سلول‌های بدن موثرند. آهن موجود در توت خشک کمک می‌کند کم‌خونی کمتر شود، به خصوص در کودکانی که تغذیه‌شان متنوع نیست. فیبر موجود هم روده را راضی نگه می‌دارد و گوارش را تنظیم می‌کند. کلسیم و روی هم برای رشد ناخن و کاهش ریزش مو مفیدند.

یک چیز جالب درباره توت خشک این است که اثر ملین آن از توت تازه بیشتر است. این به ترکیب فیبر با قند طبیعی تغلیظ‌شده برمی‌گردد. کسانی که با یبوست دست و پنجه نرم می‌کنند، چند دانه توت خشک می‌تواند کمک کند. البته اگر زیاده‌روی کنید، قضیه به سمت دیگری می‌رود که دیگر توضیحش لازم نیست.

در طب سنتی ایران و چین، توت خشک جایگاه قابل توجهی داشته. طبع آن را گرم و تر دانسته‌اند، چیزی که در منطق طب سنتی یعنی برای افراد سردمزاج مناسب‌تر است. برای تسکین خشونت صدا و خس‌خس سینه از آن استفاده می‌شده، چون مواد شیرین طبیعی به نرم کردن مجاری تنفسی کمک می‌کنند. در طب سنتی چین ، توت سفید خشک را برای تقویت ریه و در بیماری‌های مرتبط با تنفس تجویز می‌کردند. تقویت کلیه‌ها، کمک به جریان ادرار، و حتی درمان کم‌خونی هم در متون کهن طب سنتی به این میوه نسبت داده شده.

فشار خون هم جزو مواردی است که توت خشک در آن موثر شناخته شده. پتاسیم موجود در آن نقش تعادل‌بخش در فشار خون دارد. البته توت خشک داروی فشار خون نیست و نباید جای دارو را بگیرد، ولی به عنوان بخشی از یک رژیم غذایی سالم می‌تواند مفید باشد.

من خودم ، مدتی توت خشک را توی شیر داغ  میریختم شیر شیرین می‌شد و یک طعم خاصی هم می‌گرفت. بعدها فهمیدم این روش خیلی جاها استفاده می‌شود. توت خشک را می‌شود با شیر گرم خورد، با ماست مخلوط کرد، به عنوان میان‌وعده تنها خورد، توی انواع کیک و نان ریخت، یا با آجیل ترکیب کرد. بعضی‌ها آن را حتی دم می‌کنند و یک نوشیدنی ملایم درمی‌آورند که برای گلودرد خوب است.

توت خشک را چگونه نگهداری کنیم؟

نگهداری توت خشک نسبتا ساده است، ولی چند نکته دارد. باید در ظرف دربسته و دور از رطوبت نگه داشته شود. یخچال گزینه خوبی است، به خصوص اگر می‌خواهید چند ماه نگه‌دارید. بیرون از یخچال هم اگر جای خشک و تاریکی باشد مشکلی نیست، ولی باید مراقب رطوبت هوا بود. سیاه شدن تدریجی توت‌ها معمولا نشانه نگهداری نامناسب است نه فساد، ولی بوی ترشیدگی یعنی دیگر نباید استفاده شود.

توت خشک برای بچه‌ها هم میان‌وعده خوبی است. آهن و کلسیمش به رشد کمک می‌کند و چون شیرین طبیعی دارد، بچه‌ها راحت‌تر می‌پذیرندش. ترکیبش با شیر یا آبمیوه هم هم گوارش را تنظیم می‌کند هم مواد مغذی بیشتری جذب می‌شوند.

یک نکته که خیلی‌ها نمی‌دانند این است که توت خشک را نباید مستقیم بعد از وعده غذایی سنگین، به خصوص غذاهای خیلی چرب، بخورند. این توصیه از طب سنتی می‌آید و دلیلش آن است که هضم همزمان چربی سنگین با قند طبیعی میوه می‌تواند دستگاه گوارش را تحت فشار بگذارد.

توت خشک از آن خشکبارهایی است که جدی گرفته نمی‌شود. وقتی بشقاب آجیل و خشکوابار می‌چینند، چشم همه اول به بادام و گردو می‌رود. توت خشک آرام گوشه بشقاب می‌نشیند و کسی زیاد به آن توجه نمی‌کند تا یک دفعه نگاه می‌کنی و بشقابش خالی شده. این است طبیعت توت خشک. ساده به نظر می‌رسد، ولی از ارزشش کم نیست

اگر دنبال یک خشکبار با کیفیت هستید، خشکبار مهراد این محصول را با بهترین کیفیت و قیمت مناسب عرضه می‌کند.

خرید انواع خشکبار با کیفیت عالی و بهترین قیمت