تخمه آفتابگردان رنچ

تخمه آفتابگردان اصالتا از آمریکای شمالی می آید و بومیان آن منطقه قرن ها پیش از اینکه اروپایی ها برسند از آن به عنوان ماده غذایی اصلی استفاده می کردند. از قرن هفدهم به بعد این دانه به اروپا رفت و روسیه شد یکی از بزرگترین تولیدکنندگانش. ایران هم الان در تولید و مصرف این محصول جایگاه قابل توجهی دارد، مخصوصا در استان های شمالی که شرایط آب و هوایی برای کاشت گل آفتابگردان مناسب است.

رنچ داستان جداگانه ای دارد. این طعم در دهه پنجاه میلادی در یک مزرعه در کالیفرنیا توسط مردی به اسم استیو هنسون ابداع شد. ترکیب دوغ، سیر، پیاز، جعفری و چند ادویه دیگر که حالا به یکی از پرمصرف ترین طعم دهنده های دنیا تبدیل شده. وقتی این طعم روی تخمه آفتابگردان می نشیند، یک تضاد جالب درست می شود: چربی طبیعی دانه با اسیدیته ملایم رنچ کنار هم می روند و یک عمق طعمی می سازند که صرفا شور یا صرفا تند نیست.

چطور بفهمیم تخمه آفتابگردان رنچ خوب خریدیم یا نه؟

اول از همه رنگ پوسته. تخمه آفتابگردان با کیفیت باید پوسته یکدست داشته باشد، بدون لکه های تیره یا پوسیدگی. دانه هایی که خیلی سبک هستند و تکان که می خورند صدای خلا می دهند یعنی مغزشان جمع شده. وقتی دانه را می شکنی، مغز باید سفید کرم رنگ و بدون بوی ترشیدگی باشد. بوی ترشیده یا کپک نشانه نگهداری غلط یا قدیمی بودن محصول است و حتی طعم رنچ هم نمی تواند این اشکال را پنهان کند.

برای تخمه رنچ خصوصا باید توجه کرد پودر طعم دهنده به طور یکنواخت روی تمام دانه ها پخش شده باشد. اگر نیمی از تخمه ها بی طعم و نیمی خیلی شور بودند، فرآیند تولید اشکال داشته است

از نظر ترکیب تغذیه ای، تخمه آفتابگردان یکی از غنی ترین منابع ویتامین E در میان دانه هاست. این ویتامین یک آنتی اکسیدان قوی است که سلول ها را در برابر آسیب محافظت می کند. مقدار منیزیم موجود در این دانه هم قابل توجه است، چیزی که خیلی ها بدون اینکه بدانند کمبودش دارند. منیزیم در تنظیم خواب، آرامش عضلات و کارکرد سیستم عصبی نقش دارد.

چربی های موجود در تخمه آفتابگردان عمدتا از نوع غیراشباع هستند، همان چربی هایی که برای سلامت قلب و عروق مفیدند. این را مقایسه کنید با تنقلات سرخ شده یا پفک که چربی ترانس دارند. البته وقتی طعم رنچ اضافه می شود، مقدار سدیم بالا می رود و کسانی که باید مصرف نمک را کنترل کنند باید این نکته را در نظر داشته باشند.

جایگاه تخمه آفتابگردان در طب سنتی

در طب سنتی ایرانی، دانه های روغنی از جمله تخمه آفتابگردان به عنوان مقوی و گرم کننده شناخته می شوند. البته طب سنتی این دانه را به شکل خام یا کم نمک توصیه می کند نه با افزودنی های مصنوعی. دانه آفتابگردان در برخی منابع قدیمی تر به عنوان مفید برای تقویت حافظه و آرام کردن اعصاب ذکر شده که احتمالا به خاطر همان ترکیبات منیزیم و ویتامین B است. بذر آن در طب سنتی گاهی برای کاهش تب هم استفاده می شده، هرچند این کاربرد کمتر مستند است.

فرآیند تولید تخمه رنچ چند مرحله دارد که هر کدام روی کیفیت نهایی اثر می گذارند. ابتدا دانه ها تمیز و انتخاب می شوند، بعد معمولا بو داده می شوند، که این مرحله خودش دو روش دارد: بو دادن با هوای گرم یا با روغن. روش هوای گرم چربی کمتری به محصول اضافه می کند. بعد از بو دادن، پودر طعم دهنده رنچ که ترکیبی از دوغ خشک ، سیر، پیاز، گیاهان معطر خشک و نمک است روی دانه ها اعمال می شود. کیفیت این مرحله مستقیما به دستگاه های مخلوط کن و توزیع یکنواخت پودر بستگی دارد.

نگهداری در خانه هم مهم است. رطوبت دشمن اصلی تخمه است. نگهداری یک ظرف دربسته در محیط خنک و خشک، تخمه رنچ به خاطر پودر طعم دهنده ای که روی آن است، کمی سریع تر از تخمه ساده طعمش تغییر می کند و

کاربردهای طعم رنچ فقط به تخمه آفتابگردان ختم نمی شود، هرچند همین حالت ساده ترین و رضایت بخش ترین است. می توان آن را روی سالاد پاشید.

یک بار در یک مهمانی تخمه رنچ را توی کاسه ای گذاشتند

تا آمدم برگردم دیدم مهمان ها طوری روی آن خیمه زده اند که انگار آخرین محموله تخمه روی زمین است، واقعا این طعم رنچ یک جوری است که آدم نمی تواند یک دانه بخورد و بس کند این طعم باعث می‌شود شکستن تخمه با دهان لذت بخش شود. حتی انقدر این طعم دلچسب است که خوردن تخمه با پوست که توصیه نمیشود، ایده‌ای جذاب به نظر می‌آید.

در مورد ارزش غذایی و کالری، باید بدانید که ۱۰۰ گرم تخمه آفتابگردان حدود ۵۸۰ تا ۶۰۰ کالری دارد. این مقدار کالری برابر است با یک وعده غذایی کامل، پس حواستان به مقدار مصرف باشد. هر چند دانه های با پوست خوردنش طول می کشد و مغز زود پیام سیری می فرستد.

به یاد داشته باشید که تخمه خوب باید به راحتی شکسته شود. اگر دانه زیر دندان سفت باشد یا مغز آن به سختی جدا شود، احتمالا زمان بو دادن طولانی بوده یا محصول تازه نیست.

در آخر باید بگویم تجربه نشان داده که بهترین همراه برای تماشای یک مسابقه ورزشی یا یک فیلم طولانی ، همین تخمه آفتابگردان است مخصوصصا نوع جدیدش که همراه با ادویه رنچ شده است.

آخرین نکته این است که خشکبار مهراد این محصول راهم نیز با بهترین قیمت و کیفیت عرضه میکند.