آلو خورشتی  با ظاهر چروکیده و رنگ تیره‌اش شاید در نگاه اول چنگی به دل نزند اما همین تکه کوچک پر است از موادی که بدن قدرشان را خوب می‌داند. در واقع آلو خشک چیزی نیست جز آلوی رسیده که بخش بزرگی از آبش گرفته شده و آنچه باقی مانده غلیظ‌تر و شیرین‌تر شده است. وقتی آب میوه کم می‌شود مواد مغذی و قندش فشرده می‌شوند و برای همین یک دانه آلو خشک به نسبت اندازه کوچکش انرژی خوبی دارد. آلو بخارا هم از همین خانواده است با طعمی ملس که کمی به ترشی می‌زند

انواع آلو خشک

آلو خشک یک نوع نیست. آلو بخارا که ریزتر و ملس است آلوی سیاه درشت و شیرین است و همان چیزی است که اغلب در بازار با اسم آلو خشک می‌شناسندش. یک نوع آلوی زرد هم هست که قطره طلا صدایش می‌کنند و طعم شیرین و آرامی دارد. هر کدام برای کاری مناسب‌ترند و آدم بعد از یکی دو بار خرید می‌فهمد سلیقه‌اش به کدام نزدیک‌تر است.

خواص آلو خورشتی

اگر بخواهیم سری به محتویات این میوه چروکیده بزنیم اولین چیزی که جلب توجه می‌کند فیبر فراوان آن است. کنار فیبر ماده‌ای به اسم سوربیتول دارد که نوعی قند طبیعی به حساب می‌آید و همین دو دست به دست هم می‌دهند تا آلوخورشتی به یک ملین ملایم و قابل اعتماد تبدیل شود. برای همین وقتی کسی از یبوست شکایت می‌کند خیلی پیش از آنکه پای قرص وسط بیاید یکی پیدا می‌شود که بگوید چند دانه آلو بخور. در کنار این خاصیت معروف مقدار خوبی پتاسیم در آلو خشک هست که به تنظیم فشار خون کمک می‌کند و سدیمش هم پایین است. آهن و منیزیم را هم باید به این فهرست افزود. اما چیزی که تازه‌تر است و کمتر کسی می داند ویتامین کا و عنصری به اسم بور است. همین دو باعث شده‌اند پژوهشگران سراغ آلو خشک بروند و چند مطالعه روی زنان بعد از یائسگی نشان داده که خوردن منظم آن می‌تواند به حفظ تراکم استخوان کمک کند. این برای کسانی که نگران پوکی استخوان هستند خبر دلگرم‌کننده‌ای است.

رنگ تیره آلو خشک هم بی‌حساب و کتاب نیست. این تیرگی از ترکیباتی می‌آید که کارشان مقابله با بخشی از آسیب‌های روزمره به سلول‌هاست. همین ویژگی در کنار فیبر فراوان دلیل اصلی این است که آلو خشک را برای سلامت قلب و کنترل کلسترول مفید می‌دانند. نکته جالب‌تر اینکه قند خون را به آرامی بالا می‌برد نه یکباره و تند. یعنی برای کسانی که حواسشان به قند بدنشان هست انتخاب معقولی است البته به شرطی که آدم پشت سر هم مشت‌مشت نخورد.

حالا آلو خورشتی خوب نباید مثل سنگ سفت باشد. وقتی بینش انگشت فشار می‌دهی باید کمی نرم باشد ولی نه آنقدر که آبکی و وارفته به نظر برسد. رنگش بهتر است یکدست و کمی براق باشد و اگر روی سطحش لکه‌های سفید کپک‌مانند دیدی بی‌خیالش شو. بوی آلو خشک سالم ملایم و کمی شیرین است و هر بوی ترش یا تخمیری زنگ خطر است. بعضی فروشنده‌ها برای اینکه محصول براق‌تر دیده شود رویش روغن می‌زنند که کار درستی نیست و بهتر است سراغ نمونه طبیعی بروی. آلویی هم که دانه‌های ریز شکر زیادی روی آن نشسته معمولا یا کهنه است یا جای درستی نگهداری نشده.

از تولیدش هم بگویم که ساده‌تر از تصور آدم است. آلوی رسیده را می‌چینند و یا زیر آفتاب پهن می‌کنند یا داخل دستگاه‌هایی که با هوای گرم رطوبت میوه را می‌گیرند. روش سنتی همان خشک کردن زیر نور خورشید است که هنوز در خیلی از باغ‌های ایران دیده می‌شود و طرفداران خودش را دارد. هر چه این مسیر تمیزتر و کنترل‌شده‌تر طی شود محصول نهایی سالم‌تر و خوش‌طعم‌تر از کار درمی‌آید.

شیوه نگهداری آلو خورشتی

نگهداری‌اش دردسری ندارد. یک ظرف دربسته در جای خنک و دور از رطوبت تمام چیزی است که لازم داری. اگر هوا گرم شد یا خواستی مدت طولانی‌تری نگهش داری گذاشتنش در یخچال عمرش را بیشتر می‌کند. آلو خشک ، اگر درست نگه داشته نشود زود شیره می‌اندازد و دانه‌ها به هم می‌چسبند و آن وقت جدا کردنشان حوصله می‌خواهد.

با این میوه می‌شود کارهای زیادی کرد. راحت‌ترین راه همان خوردن خودش به تنهایی است که هم سیر می‌کند هم چند لحظه انرژی می‌دهد. عده‌ای چند دانه را داخل کاسه بلغور جو دوسر یا شیر و غلات صبح می‌اندازند. در آشپزی ایرانی هم آلو غریبه نیست. خورش آلو ، از همان غذاهایی است که آلو خورشتی طعمش را گرد و کامل می‌کند و در بعضی پلوها هم رد پایش پیداست. کمپوت آلو برای روزهای کسالت و بی‌اشتهایی انتخاب ملایمی است. بعضی‌ها شب چند دانه را در آب خیس می‌کنند و صبح ناشتا هم آلو را می‌خورند هم آبش را می‌نوشند چون معتقدند روده را سر حال می‌آورد. در کیک و شیرینی هم خردش می‌کنند و به خمیر می‌افزایند تا هم شیرینی طبیعی بدهد هم رطوبت.

 آلو خورشتی در طب سنتی

در طب سنتی ایران آلو را میوه‌ای با طبع سرد و تر می‌شناسند. به همین دلیل قدیمی‌ها برای کسانی که به قول خودشان گرمی کرده بودند یا حرارت بدنشان بالا زده بود آلو پیشنهاد می‌کردند. از دیرباز از آن برای تصفیه خون و آرام کردن صفرا استفاده می‌شد و خاصیت ملین بودنش هم که نزد همه شناخته‌شده بود. باید منصف بود و گفت بخشی از این باورها تجربه نسل‌های پیش است و بخشی هم با شناخت امروزی همخوانی دارد.

یک حرف آخر هم مانده که نباید از قلم بیفتد. هر چیز خوبی اندازه‌ای دارد. آلو خشک کالری کمی ندارد و زیاده‌روی در آن هم می‌تواند دل را به درد بیاورد و نفخ بسازد هم در درازمدت روی وزن اثر بگذارد.

نکته آخر این است که اگر دنبال آلو خورشتی تازه و سالم می گردی خشکبار مهراد این محصول را با بهترین قیمت و کیفیت عرضه می‌کند.