انجیر خشک، میوه‌ای که تاریخ طعم آن را حفظ کرده

یادم می‌آید اولین باری انجیر خشک خوردم اصلا خشک نبود، انجیرهایی خیس خورده خوشمزه‍‌ای در در ته لیوان پر از آب بود که همان آب با عصاره میوه به شدت غلیظ شده بود

انجیر از قدیمی‌ترین میوه‌های شناخته‌شده در تاریخ بشریت است. قدمت کشت آن به بیش از ده هزار سال پیش می‌رسد و در منطقه خاورمیانه و حوضه مدیترانه ریشه دوانده. در ایران هم سال هاست که انجیر جایگاه ویژه‌ای در میوه دارد چراکه حتی درخت انجیر در بسیاری از خانه های ویلایی یافت می‌شود. استهبان فارس که احتمالا پرآوازه‌ترین منطقه تولید انجیر در کشور است، هر ساله مقدار قابل توجهی از این محصول را به بازارهای داخلی و خارجی تامین می‌کند. وقتی کسی می‌گوید انجیر استهبانی، یک دنیا مفهوم پشت آن نهفته است.

انجیر خشک چطور تولید می‌شود

فرآیند تبدیل انجیر تازه به انجیر خشک ظاهرا ساده است اما ظرافت‌های زیادی دارد. در روش سنتی که هنوز در مناطق زیادی از ایران رواج دارد، میوه‌های رسیده را از درخت می‌چینند یا منتظر می‌مانند تا خودشان بیفتند. انجیرهایی که خودبه‌خود از درخت جدا می‌شوند معمولاب یشتر رسیده‌اند و شیرینی بالاتری دارند. بعد از جمع‌آوری، میوه‌ها را روی توری‌ها یا سطوح تمیز می‌چینند و زیر آفتاب مستقیم می‌گذارند. خورشید کارش را می‌کند و رطوبت میوه به‌تدریج کاهش می‌یابد.

در روش‌های صنعتی‌تر از دستگاه‌های خشک‌کن استفاده می‌شود که دما و رطوبت را کنترل می‌کنند. این روش سریع‌تر است اما بعضی تولیدکنندگان معتقدند که آفتاب چیزی به طعم انجیر می‌دهد که هیچ دستگاهی نمی‌تواند جای آن را بگیرد. شاید ادعای رمانتیکی به نظر برسد اما واقعاً نمی‌توان آن را رد کرد.

(لازم است اعتراف کنم من به عنوان نویسنده این مقاله سال ها پیش یک بار تلاش کردم خودم در خانه انجیر خشک کنم چیز خیلی جالبی از آب در نیامد.)

خواص انجیر خشک

اگر بخواهیم صادقانه صحبت کنیم، انجیر خشک یکی از مغذی‌ترین تنقلاتی است که می‌توان سراغش رفت. فیبر بالایی دارد که به سلامت دستگاه گوارش کمک می‌کند. کسانی که مشکل یبوست دارند احتمالا از یک نفر یا یک مقاله شنیده‌اند که انجیر خشک بخورند. این توصیه بی ‌پایه نیست کلا انجیر در این قضیه معروف است.

پتاسیم موجود در انجیر خشک برای سلامت قلب و تنظیم فشار خون مفید است. کلسیم آن برای استخوان‌ها اهمیت دارد، چیزی که بسیاری از مردم نمی‌دانند و فکر می‌کنند کلسیم فقط در لبنیات پیدا می‌شود. آهن، منیزیم و چند نوع ویتامین هم در ترکیب آن وجود دارند.

یک نکته که کمتر به آن توجه می‌شود، قند طبیعی انجیر خشک است. چون رطوبت میوه کاهش پیدا کرده، قند آن به نسبت غلیظ‌تر شده. این یعنی انجیر خشک انرژی سریعی می‌دهد که برای ورزشکاران یا کسانی که فعالیت بدنی زیادی دارند خوب است. اما همین ویژگی ، یعنی قند بالا، برای کسانی که مراقب قند خونشان هستند نکته‌ای است که باید در نظر داشته باشند اما بازهم از هر زاویه نگاه کنیم خوردن انجیر خشک به جای قند، به همراه چای بسیار بهتر از قند را آبنبات ها صنعتی است.

یکی از ویژگی‌ و خواص مهم دیگر انجیر خشک رفع یبوست است.انجیر خشک را در داخل مقداری آب سرد ریخته تا خوب خیس بخورد که دو برابر حجم قبلی بزرگتر و نرمتر میشود. سپس میل مینمایند. این کار بعد از 24 ساعت شکم را روان و یبوست را کاملا رفع مینماید.

چطور انجیر خشک باکیفیت را بشناسیم

این بخش برای من شخصا  آموخته شدنی بود. مدت‌ها انجیرک می‌خریدم بدون اینکه بدانم دارم چه می‌خرم. چون اینگونه برداشت میکردم که تفاوتی ندارند اما اشتباه است رنگ انجیر خشک مهم است. انجیر خوب معمولا رنگ کرمی تا قهوه‌ای روشن دارد. اگر خیلی تیره یا تقریبا سیاه باشد، ممکن است کیفیت خوبی نداشته باشد یا فرایند خشک کردنش درست انجام نشده. پوست آن باید یکدست باشد ، نه اینکه جاهایی از آن کپک زده یا له شده باشد.

بافت هم اطلاعات می‌دهد. انجیر خشک خوب باید اندکی نرم باشد اما نه له. باید بتوان آن را به راحتی خم کرد بدون اینکه بشکند. اگر خیلی سفت و خشک بود یعنی بیشتر از حد نیاز خشک شده یا کهنه است. بوی آن هم مهم است. بوی شیرین و ملایم نشانه خوبی است. بوی تخمیر یا بوی ناخوشایند نشانه‌ای است که باید دست نگه داشت.

یکی از چیزهایی که خیلی‌ها روی آن دقت ندارند، وجود دانه‌های ریز داخل انجیر است. این دانه‌ها باید نرم و ریز باشند. اگر سخت و بزرگ هستند، احتمالا انجیر در مرحله مناسب چیده نشده.

نگهداری از انجیر خشک

تجربه نشان داده که خیلی از مردم انجیر می‌خرند و بعد یک هفته بعد می‌بینند که چسبیده یا کپک زده. مشکل اینجاست که انجیر خشک به محیط حساس است.

بهترین جا برای نگهداری انجیر خشک یخچال است. در یک ظرف دربسته یا کیسه‌ای که هوا بهش نرسد. در این شرایط می‌تواند تا شش ماه سالم بماند. اگر مقدار زیادی خریده‌اید و نمی‌خواهید همه را سریع مصرف کنید یخچال پیشنهاد میشه اما انجیر خشک را می‌توان فریز هم کرد و تا یک سال نگه داشت.

در دمای محیط اگر جای خنک و تاریک باشد، انجیر ممکن است یک تا دو ماه دوام بیاورد. اما رطوبت دشمن آن است. هیچوقت انجیر را در جای مرطوب نگذارید. این حرف ساده‌ای است اما عواقبش اگر رعایت نشود خوشایند نیست.

انجیر خشک در فرهنگ ایرانی

در هر مجلس ایرانی یک لحظه وجود دارد که ظرف تنقلات می‌چرخد و به تازگی ظرفی پس از از انواع خشکبار هم به عادت جالب پذیرایی از میهمان ما ایرانی ها اضافه شده ظرفی چندخانه معمولا چوبی پر از کشمش، لیمو خشک شده، قند و البته انجیرک!

انجیر خشک در فرهنگ ایرانی جایگاهی خاص دارد که فراتر از یک میوه خشک معمولی است. در مجالس قدیمی، در بسته‌های هدیه‌ای که از شهرستان می‌آمدند. یادم می‌آید که وقتی کسی از استهبان یا مناطق فارس به تهران می‌آمد، حتما یک کیسه انجیر خشک همراه داشت. این رسم هنوز هم ادامه دارد.

انجیر در ادبیات فارسی هم ردپایی دارد. در اشعار و متون قدیمی به‌عنوان میوه‌ای ارزشمند از آن یاد شده. در طب سنتی ایرانی هم همیشه جایگاه داشته و حکیمان قدیم خواص زیادی برایش قائل بودند.

امروز انجیر خشک در بین تنقلات لوکس هم پیدا می‌شود. کنار گردو و پسته و بادام در ظرف‌های شیشه‌ای گران‌قیمت. اما اصل آن همان انجیرهایی است که روی بام خانه‌های قدیم در آفتاب خشک می‌شدند. فرقی نکرده. فقط بسته‌بندیش فرق کرده.

ارزش غذایی انجیر خشک طبق جدول :

– انرژی: ۲۸۳ کیلوکالری

– پروتئین: ۳.۱ گرم

– چربی: ۰.۹ گرم

– کربوهیدرات: ۶۱.۲ گرم

– فیبر: ۹.۸ گرم

– قند: ۴۸.۶ گرم

– ویتامین A: ۱۲۳ میکروگرم

– ویتامین C: ۲.۰ میلی‌گرم

– ویتامین K: ۳.۹ میکروگرم

– ویتامین B1 (تیامین): ۰.۰۲۲ میلی‌گرم

– ویتامین B2 (ریبوفلاوین): ۰.۱۲۲ میلی‌گرم

– ویتامین B3 (نیاسین): ۰.۹۳ میلی‌گرم

– ویتامین B6: ۰.۴۳۶ میلی‌گرم

– اسید فولیک: ۹۲ میکروگرم

– کلسیم: ۱۶۹ میلی‌گرم

– آهن: ۳.۰۲ میلی‌گرم

– منیزیم: ۶۲۰ میلی‌گرم

– فسفر: ۱۶۱ میلی‌گرم

– پتاسیم: ۹۷۶ میلی‌گرم

– سدیم: ۳ میلی‌گرم

– روی: ۰.۴۹ میلی‌گرم

لازم به ذکر است فروشگاه خشکبار مهراد این محصول را بهترین کیفیت و قیمت ممکن تقدیم شما عزیزان می‌کند.

خرید انواع آجیل درجه یک

خرید انواع خشکبار درجه یک