نعناع (نعنا) خشک محلی با نعناع‌های صنعتی تفاوت اساسی دارد. وقتی می‌گویم محلی یعنی کسی توی یک قطعه زمین کوچک این گیاه را پرورش داده و خودش برداشت کرده و با دست و دقت خشکش کرده نه اینکه ماشین‌آلات بزرگ کار را انجام داده باشند. این تفاوت توی طعم و بو و حتی رنگ کاملا مشخص است. نعناع خشک خوب باید سبز روشنی داشته باشد نه زرد یا قهوه‌ای که نشان می‌دهد یا قدیمی است یا زیر نور مستقیم آفتاب خشک شده.

بوی نعناع خشک باکیفیت باید تیز باشد

وقتی شیشه را باز می‌کنی باید بویش به بینی‌ات بخورد و حس خنکی بدهد. اگر بویی ندارد یعنی یا خیلی قدیمی است یا اصلا درست خشک نشده. رنگ هم خیلی مهم است چون اگر برگ‌ها قهوه‌ای شده باشند یعنی روغن‌های فرارشان از دست رفته. یک نکته دیگر هم هست که کمتر کسی می‌داند و آن اینکه برگ‌های نعناع خشک نباید خرد خرد باشند. اگر تمام برگ‌ها له شده و شبیه پودر شده‌اند یعنی یا خیلی قدیمی‌اند یا توی فرآیند خشک کردن و بسته‌بندی اصلا دقت نشده.

نعناع از نظر علمی جزو گیاهان خانواده نعناعیان است و انواع مختلفی دارد. نعناع فلفلی که منتولش بیشتر است و نعناع باغی که ملایم‌تر است. توی ایران معمولا هر دو نوع کاشته می‌شود خواص نعناع هم خیلی زیاد است اما نباید اغراق کرد و فکر کرد که معجزه می‌کند.

توی طب سنتی ایرانی نعناع را گرم و خشک می‌دانستند و برای مشکلات گوارشی استفاده می‌کردند. دم‌کرده نعناع برای نفخ و گاز معده و سوءهاضمه خیلی رایج بود. این حرف کاملا بی‌پایه هم نیست چون نعناع حاوی منتول است که به عضلات دستگاه گوارش کمک می‌کند تا شل شوند و گاز راحت‌تر خارج شود. البته منظورم این نیست که جایگزین دارو بشود اما به عنوان یک نوشیدنی گیاهی بعد از غذای سنگین واقعا تاثیر دارد.

یکی دیگر از کاربردهای قدیمی نعناع استفاده برای سردرد بوده. مادربزرگ‌ها می‌گفتند اگر سرت درد می‌کند نعناع خشک را آب جوش بزن و بخارش را استنشاق کن یا روی پیشانی‌ات بگذار. علم هم این را تایید می‌کند چون منتول اثر خنک‌کنندگی دارد و می‌تواند درد را کمی تسکین دهد. برای سرماخوردگی و گرفتگی بینی هم همین کار را می‌کردند که باز هم منطقی است چون بخار نعناع باعث باز شدن مجاری تنفسی می‌شود.

از نظر تغذیه‌ای نعناع خشک حاوی مقدار کمی ویتامین آ و ث و آهن است اما چون مقدار مصرفش کم است نمی‌شود روی این قضیه حساب کرد. ولی خوب است بدانید که نعناع دارای آنتی‌اکسیدان‌هایی است که برای بدن مفید هستند. بعضی‌ها می‌گویند نعناع برای کبد خوب است و سم‌زدایی می‌کند اما این حرف‌ها بیشتر از حد واقعی اغراق‌شده است. نعناع یک گیاه معمولی است نه یک داروی جادویی.

نگهداری نعناع خشک کار خاصی نیست اما باید دقت کرد

باید توی ظرف دربسته و دور از نور و رطوبت باشد. اگر بگذاری کنار پنجره یا بالای اجاق رنگش می‌پرد و بویش می‌رود. بهترین جا کابینت تاریک است. یخچال لازم نیست فقط باید مطمئن باشی که هوا بهش نمی‌خورد. یک نکته دیگر اینکه وقتی می‌خواهی ازش استفاده کنی با قاشق خشک بردار نه با دست خیس چون رطوبت باعث کپک زدن می‌شود و تمام محصولت خراب می‌شود.

از نظر مصرف نعناع خشک محلی کاربردهای خیلی زیادی دارد. معمولا توی دم‌نوش استفاده می‌شود. یک قاشق غذاخوری نعناع خشک را بریز توی لیوان و آب جوش بزن و بگذار پنج دقیقه دم بکشد. می‌توانی یک کمی عسل یا لیمو هم اضافه کنی که طعمش بهتر می‌شود. این دم‌نوش بعد از غذا برای هضم عالی است و من خودم تجربه کرده‌ام که واقعا کمک می‌کند.

یک کاربرد دیگرش توی آشپزی است. نعناع خشک را می‌توانی روی ماست و خیار بریزی که طعم خاصی می‌دهد. توی دوغ هم می‌توانی استفاده کنی توی آش هم به عنوان نعناع داغ می‌شود استفاده کرد

اگر می‌خواهید خودتان نعناع خشک درست کنید فقط یک چیز لازم دارید: صبر. نعناع را بشویید و آب‌گیری کنید و لایه نازک روی پارچه پهن کنید. بگذارید توی جای خنک و سایه. فقط مواظب باشید که گربه سراغش نیاد چون گربه‌ها عاشق نعناعند و اگر ببینند کل محصولتان را غلت می‌زنند روش و خراب می‌کنند

یک نکته جالب درباره نعناع خشک این است که طعمش از نعناع تازه متمرکزتر است. وقتی آب از برگ‌ها خارج می‌شود روغن‌های فرار و منتول باقی می‌ماند و به همین خاطر بوی تندتری دارد. برای همین بعضی غذاها با نعناع خشک بهتر درست می‌شوند تا با تازه. البته این به سلیقه بستگی دارد و هر کسی نظر خودش را دارد.

 محلی بودن چرا مهم است؟

کشاورز معمولا حواسش به جزئیات بیشتر است. او می‌داند که اگر محصولش بد باشد دیگر مشتری نمی‌آید پس دقت می‌کند. توی تولیدات صنعتی سرعت مهم است نه کیفیت و همین باعث می‌شود که محصول نهایی ضعیف‌تر باشد. البته همه تولیدات صنعتی بد نیستند ولی نعناع خریداری‌شده از روستاییان معمولا طعم و بوی بهتری دارد و این را من خودم تجربه کرده‌ام.

قیمت نعناع خشک محلی باکیفیت معمولا کمی بیشتر از نمونه‌های معمولی است اما این تفاوت به خاطر دقت در تولید است. وقتی محصولی را می‌خری که با دست برداشت شده و با دقت خشک شده طبیعی است که قیمتش بیشتر باشد. ولی از آنجایی که مصرفش کم است و یک شیشه ممکن است چند ماه کافی باشد این هزینه اضافی چندان سنگین نیست.

یک اشتباه رایج هم هست که باید بگویم. خیلی‌ها فکر می‌کنند نعناع خشک را می‌شود سال‌ها نگه داشت. این درست نیست. نعناع خشک هم عمر دارد و بعد از یک سال تقریبا خاصیتش را از دست می‌دهد. پس اگر شیشه‌ای داری که دو سال است توی کابینت مانده بهتر است دورش بیندازی و تازه بخری چون دیگر فایده‌ای ندارد.

توی بازار انواع مختلفی از نعناع خشک پیدا می‌شود اما نباید فقط به قیمت نگاه کرد. یک نعناع خشک ارزان ممکن است کیفیت نداشته باشد و فایده‌ای هم نداشته باشد. بهتر است کمی بیشتر خرج کنی و محصول باکیفیت بگیری که واقعا خاصیت داشته باشد. وقتی نعناع خوب می‌خری یک شیشه‌اش چند ماه کافی است پس هزینه‌اش را به تعداد استفاده تقسیم کن می‌بینی چیز زیادی نیست.

اگر منبع خوبی پیدا کردی که نعناع درستی بهت می‌دهد قدرش را بدان چون این منابع دارند کم می‌شوند و پیدا کردنشان سخت است.

در پایان باید گفت که خشکبار مهراد نعناع خشک محلی را با بهترین قیمت و کیفیت به دست شما می‌رساند.